Τετάρτη, 20 Φεβρουαρίου 2019

Ρύθμιση Συστήματος | Διορθώσεις Fast Track για ακουστικό Live

Την περασμένη εβδομάδα βρέθηκα στην Κρήτη για δουλειά και όπως συνηθίζω προσπάθησα να πάω αρκετά πιο νωρίς στο χώρο της συναυλίας ώστε να μπορέσω να ακούσω το σύστημα, τα μόνιτορ και να κάνω ότι διορθώσεις μπορούσα εφόσον κρινόταν απαραίτητο.

Παρά τον περιορισμένο χρόνο έγιναν μερικές καίριες διορθώσεις ώστε το live να γίνει χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα. Θα παραθέσω μερικά κομμάτια της διαδικασίας με εικόνες και επεξηγήσεις για όσους ενδιαφέρονται. 

Το μέσα


Στη μικρή σκηνή ήταν τοποθετημένα τέσσερα 12” DAP AUDIO ομοαξονικά μόνιτορ. Η επιλογή που είχα ήταν ένα γραφικό eq ώστε να διορθωθούν κάποιες εξάρσεις στην συχνοτική απόκριση. Στην εικόνα 1 φαίνεται το πριν και το μετά την εφαρμογή του eq. Οι επιπλέον διορθώσεις που χρειάστηκαν έγιναν από το παραμετρικό eq του κάθε καναλιού. Η συχνοτική απόκριση όλων των ηχείων ήταν πολύ κοντά με αυτή που δίνει ο κατασκευαστής στη χαρακτηρηστικά του ηχείου.


Εικόνα 1



Ένα μεγάλο βύθισμα λίγο μετά τα 300Hz δεν οφείλεται στον χώρο, αλλά κυρίως στο ηχείο. Όπως και αυτό λίγο πριν τα 600Hz. Παρατηρούμε πως η συνοχή του σήματος είναι άριστη αλλά υπάρχει μία κάθετη διαφοροποίηση στη φάση του ηχείου σε αυτές τις περιοχές.




Το έξω


Το μαγαζί(Bar) όπως φαίνεται και από το παρακάτω σχήμα είναι τετράγωνο. Η εγκατάσταση αποτελούνταν από δυο διαφορετικά LR που δρομολογούνταν από δύο φασματικούς διαιρέτες(Controller).  Οι δύο φασματικοί διαιρέτες(Controllers) δρομολογούσαν την παλιά και την καινούρια εγκατάσταση μαζί.

Εικόνα 2





Η δρομολόγηση του σήματος γινόταν από έναν Xilica XP4080, στα δύο sub DVS118sw, στα 4 Eidos 12 (2 στη πλευρά) και σε έναν Behringer controller ο οποίος με τη σειρά του έστελνε το σήμα στα δύο HK Linear 5 115F

Η απόφαση


Μετά από το άκουσμα του συστήματος αποφασίστηκε να χρησιμοποιηθούν τα δύο HK Linear 5 ως το κυρίως LR σύστημα σε συνδυασμό με τα δύο Outline DVS118sw Sub, και αυτό κυρίως διότι βόλευε η τοποθέτηση που είχαν τα ηχεία για καλύτερη κάλυψη του μαγαζιού. Από τα δύο Outline Eidos 12 της δεξιάς μεριάς (Infill R) χρησιμοποιήθηκε μόνο το ένα μπροστά και πάνω από τη σκηνή με το ανάλογο delay. Το πίσω Eidos 12 επειδή ήταν συνδεδεμένο στην ίδια γραμμή  σήματος αποσυνδέθηκε εφόσον δεν υπήρχε η δυνατότητα χρήσης ξεχωριστού delay

Στην αριστερή μεριά ακολουθήθηκε ακριβώς η ίδια λογική με τη μόνη διαφορά πως το πίσω Eidos 12 δεν αποσυνδέθηκε και έπαιξε με το λάθος delay. Αυτό διότι κάλυπτε τον λιγότερο χώρο αλλά και διότι η πλευρά αυτή των infill έπαιξε με μειωμένη ένταση σε σχέση με το Main L, οπότε θα δημιουργούσε και το μικρότερο πρόβλημα. Κανείς δεν είναι τέλειος!

Η μέτρηση


Περνώντας στην μέτρηση των ηχείων ξεκινήσαμε από τα HK. Στην παρακάτω εικόνα φαίνεται το HK Right. Παρατηρούμε κάποιες συχνοτικές εξάρσεις οι οποίες διορθώθηκαν χρησιμοποιώντας το παραμετρικό EQ του Xilica.

Εικόνα 3
Επίσης, παρατηρούμε την χρήση πολύ απότομου High Pass φίλτρου γύρω στα 80Hz.  Αυτό δυστυχώς ήταν αδύνατον να διορθωθεί διότι ήταν ρύθμιση που πιθανώς είχε γίνει στον Behringer Controller ο οποίος ήταν κλειδωμένος και δεν υπήρχε η δυνατότητα οποιασδήποτε αλλαγής. Το ίδιο συμπέρασμα βγαίνει παρατηρώντας και την φάσική απόκριση η οποία φαίνεται στην εικόνα 6.


Στη συνέχεια μετρήθηκε το Outline DVS 118sw. Σε αυτή τη μέτρηση εντοπίστηκε το κυρίως πρόβλημα του μαγαζιού που φαίνεται ξεκάθαρα και στην παρακάτω εικόνα.

Εικόνα 4

Είναι προφανές πως το Sub αυτό είχε πολύ μεγαλύτερη στάθμη απ’ ότι χρειαζόταν  το μαγαζί αλλά και σε σχέση με το HK linear 5 που ήταν κρεμασμένο ακριβώς από πάνω. Επίσης μπορεί να παρατηρήσει κανείς πως υπάρχει μία μεγάλη συχνοτική έξαρση γύρω στα 80Hz πράγμα αφύσικο. Η αιτία των προβλημάτων ήταν το ξύλινο πατάρι που ήταν ακουμπισμένο το sub. Η μόνη επιλογή ήταν το χαμήλωμα και η χρήση eq για την διόρθωση των εξάρσεων. Στην παρακάτω εικόνα φαίνεται η συχνοτική απόκριση μετά τη διόρθωση.

Εικόνα 5
Παρατηρώντας τις δύο συχνοτικές αποκρίσεις μαζί στο ίδιο διάγραμμα έπρεπε να παρθεί η απόφαση εάν τελικά χρειαζόταν dealy μεταξύ του sub και του main.

Εικόνα 6
Όπως φαίνεται και στην εικόνα 6 υπάρχει μεγάλη αλληλοκάλυψη των δύο δρόμων στην περιοχή ακουστικής σύζευξης πράγμα το οποίο βοηθάει όταν τα ηχεία είναι σε διαφορετικό ύψος στον κάθετο άξονα. 

Επίσης φαίνεται η φασική διαφορά στην ίδια περιοχή, η οποία είναι σταθερή στις 90° μεταξύ του sub και του Main. Αυτό βοήθησε ώστε να έχουμε άθροιση και όχι ακύρωση όταν τα δύο ηχεία παίξαν μαζί. Έτσι, εφόσον δεν υπήρχε ιδιαίτερο πρόβλημα με το ταίριασμα των δύο φασικών αποκρίσεων προτιμήθηκε να μην χρησιμοποιηθεί delay μεταξύ του sub και του main

Ο γενικός κανόνας είναι πως πρέπει να χρησιμοποιούνται ηχεία του ίδιου κατασκευαστη με όμοιες φασικές αποκρίσεις ώστε να μην υπάρχει πρόβλημα ακυρώσεων στην περιοχή ακουστικής σύζευξης και εάν υπάρχει να μπορεί να ταιριάξει με μικρή εφαρμογή delay. Στη συγκεκριμένη περίπτωση είμασταν απλά τυχεροί. 


Η Φασική απόκριση 540° στο HK Linear ωφείλεται στο φίλτρο(HighPass) που έχει χρησιμοποιηθεί ενδεχομένως στον Behringer Controller σε συνδυασμό με την φυσική φασική απόκριση του ηχείου. 

Στην παρακάτω εικόνα φαίνεται η άθροιση στο σημείο ακουστικής σύζευξης με θετικό αποτέλεσμα από μέτρηση που έγινε σε πιο μακρινή απόσταση από τα δύο ηχεία.


Εικόνα 7
Μπορούμε να συμπαράνουμε από την παραπάνω μέτρηση πως επειδή υπάρχει απώλεια στάθμης στις ψηλές συχνότητες που φτάνει και τα 6 db θα ήταν σωστό να προστεθεί ένα ηχείο ώστε να καλύψει αυτό το κενό στις ψηλές συχνότητες και να δημιουργηθεί μία σωστή γραμμή ελάχιστης σταθμικής διακύμανσης σε ολόκληρο τον καλυπτόμενο χώρο.


Στη συνέχεια μετρήθηκε το Οutiline Eidos 12 μπροστά από τη σκηνή και διορθώθηκαν κάποιες ελάχιστες συχνοτικές εξάρσεις όπως φαίνεται και στην εικόνα 8.


Εικόνα 8

Μετρώντας το infill αυτό μαζί με το HK Right εφαρμόστηκε το απαραίτητο delay (7.854ms) όπως φαίνεται και στην εικόνα 9.

Εικόνα 9


Δυστυχώς λόγω του περιορισμένου χρόνου δεν αποθηκεύτηκαν οι μετρήσεις που έγιναν με το  Smaart για τα δύο ηχεία μαζί, το sub αλλά και την αλληλεπίδρασή τους πριν και μετά.

Η άλλη πλευρά και ο επίλογος


Στην αριστερή πλευρά του μαγαζιού ακολουθήθηκε η ίδια σειρά με πιό γρήγορες διαδικασίες. Ο χρόνος πλέον για την πρόβα ήχου πίεζε πολύ οπότε δεν κρατήθηκαν μετρήσεις ώστε να παραθέσουμε τις δύο πλευρές μαζί και να συγκρίνουμε. 

Τα HK είχαν πανομοιότυπες συχνοτικές αποκρίσεις ενώ τα sub τεράστια διαφορά. Λογικό αφού ήταν τοποθετημένα σε διαφορετικές επιφάνειες. Με τη χρήση του eq όμως ταίριαξαν απόλυτα οι δύο μεριές και στις χαμηλές αλλά και στις υψηλές συχνότητες.

Τα outline infill L συγχρονίστηκαν με το HK Left και στη συνέχεια μειώθηκε η στάθμη τους ώστε να ταιριάξουν στην σταθμική απόκριση του Main L. H εικόνα 10 δείχνει το delay που χρησιμοποιήθηκε αλλά και την σταθμική μείωση. 

Εικόνα 10
Σε μία τέτοια διαδικασία θα έπρεπε να μετρήσουμε κοντά, στη μέση και το μακριά στον άξονα του ηχείου και στις δύο πλευρές ώστε να είμαστε σίγουροι ότι υπάρχει ομοιομορφία και σωστή γραμμή ελάχιστης διακύμανσης, συχνοτικής και σταθμικής. 

Θα έπρεπε επίσης αν ελέγξουμε όλα τα φίλτρα που έχουν χρησιμοποιηθεί στον κάθε δρόμο ώστε να βελτειωθεί η φασική απόκριση του συστήματος κυρίως στις χαμηλές συχνότητες ή και να διαλέξουμε κάποια διαφορετική συχνότητα σύζευξης.

Φυσικά, η παρουσία μας εκεί δεν ήταν για την διόρθωση και βελτίωση ολόκληρης της ηχητικής εγκατάστασης και ηχητικής κάλυψης του μαγαζιού αλλά η διόρθωση κάποιων προβλημάτων που ενδεχομένως να δημιουργούσαν προβλήματα κατά τη διάρκεια του live με βάσει τη δική μας κρίση και προσέγγιση, και αυτό το καταφέραμε. 

Στην όλη τη σύντομη αυτή διαδικασία η προθυμία, η γνώση των μηχανημάτων και η βοήθεια του Στέλιου, ηχολήπτη του μαγαζιού, ήταν βασικός παράγοντας ώστε να καταφέρουμε να εφαρμόσουμε αυτές τις λίγες αλλαγές και να έχουμε ένα όμορφο live. Τα περιθώρια βελτίωσης σίγουρα είναι πολλά και οι ώρες που χρειάζονται ακόμη πιο πολλές από αυτές που αφιερώσαμε. Το θετικό είναι ότι έχουν ήδη δρομολογηθεί οι πρώτες αλλαγές για το δρόμο προς την τελειότητα... 


Ευελπιστούμε στο μέλλον να μας δοθεί η ευκαιρία και αποκτήσουμε μία πληρέστερη εικόνα της ηχητικής κάλυψης του μαγαζιού με όλες τις βελτιώσεις και παρεμβάσεις που θα έχουν γίνει.




Τρίτη, 20 Νοεμβρίου 2018

Η καρδιά του συστήματος χτυπάει στα Sub | Μέρος ΙΙΙ

Υπόθεση Εργασίας | Καρδιοειδείς Συστοιχείες Χαμηλών Συχνοτήτων


Στα δύο προηγούμενα άρθρα αναλύθηκαν εκτενώς οι δύο διαφορετικές προσεγγίσεις για την δημιουργία καρδιοειδών συστοιχιών, Gradient και End Fired, τα χαρακτηριστικά τους, αλλά κυρίως οι φασικές διαφορές και σχέσεις μεταξύ των ηχείων ώστε να επιτευχθεί η συγκέντρωση της ενέργειας στην περιοχή ενδιαφέροντος και η ακύρωση στην αντίθετη περιοχή.
Αφού πλέον έχουμε κατανοήσει τον τρόπο λειτουργίας και το σκεπτικό πίσω από αυτές τις δύο τεχνικές θα κάνουμε μία υπόθεση εργασίας ώστε να εφαρμόσουμε τις τεχικές αυτές. 

Πολλές συναυλίες γίνονται κυρίως καλοκαίρι σε ανοιχτά θέατρα. Για το λόγο αυτό επιλέχθηκε το θέατρο Βράχων ώστε να εφαρμόσουμε τις διαφορετικές τεχνικές σε συστοιχίες και να δούμε ποιά είναι τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα στις χαμηλές συχνότητες με βάση τα διαφορετικά κριτήρια.

Θέατρο Βράχων

Πριν προχωρήσουμε στην εφαρμογή και προσομοίωση των διαφορετικών τεχνικών  που έχουν επιλεχθεί για το συγκεκριμένο θέατρο θα πρέπει να δούμε τις διαστάσεις του χώρου τον οποίο χρειάζεται να καλύψουμε. Οι αποστάσεις είναι 32 μέτρα μήκος και 52 πλάτος. Αντιλαμβανόμαστε πως η γωνία που χρειάζεται να καλυφθεί είναι 180° όπως άλλωστε είναι και σε κάθε θέατρο τέτοιου σχεδιασμού. Πέρα από ένα απλό LR στήσιμο οι επιλογές που έχουμε βασίζονται, εκτός από το πρώτο παράδειγμα, στην τεχνική gradient και παρατίθεινται παρακάτω. Πέρα από τις επιλογές που παραθέτουμε παρακάτω, υπάρχουν πολλαπλές άλλες παρόμοιων συστοιχιών που ο καθένας μπορεί να δημιουργήσει ανάλογα με τις ανάγκες και τις προτεραιότητες του.

Εικόνα 1


LR End Fired

Πρώτη από όλες τις πιθανές εκδοχές συστοιχιών θα δοκιμάσουμε την End Fired και θα επισημάνουμε τα υπέρ και τα κατά που προκύπτουν από την χρήση αυτής της τεχνικής στον συγκεκριμένο χώρο. Η τοποθέτηση γίνεται δεξιά και αριστερά της σκηνής και συνήθως με κλίση προς τα έξω. Αυτό βοηθάει ώστε, να υπάρχει μικρότερη αλληλεπίδραση των συστοιχιών στην περιοχή ενδιαφέροντος με συνέπεια τη μείωση των συχνοτικών διακυμάνσεων και την λίγο καλύτερη ακύρωση στην περιοχή της σκηνής. Κοιτώντας την παρακάτω εικόνα μπορούμε να δούμε τις περιοχές όπου δημιουργείται συχνοτική διακύμανση(Comb Filtering) αλλά και την περιοχή της σκηνής όπου ανάλογα τη συχνοτική περιοχή έχουμε ακύρωση. H προσέγγιση αυτή δεν ενδείκνυται για μικρού και μεσαίου μεγέθους συναυλίες αλλά για μεγάλες σκηνές όπου υπάρχει αρκετός χώρος ώστε να επωφεληθούν των πλεονεκτημάτων της τεχνικής αυτής.

Εικόνα 2
Υπέρ
  • 100% άθροιση των τεσσάρων ηχητικών πηγών στην περιοχή ενδιαφέροντος. 
  • Μικρός αριθμός ηχείων ανά πλευρά επομένως μικρότερο κόστος. 
  • Εύκολο στην εφαρμογή.
  • Δεν χρειάζεται επιπλέον support.
Κατά
  • Μεταβαλλόμενη γωνία κάλυψης στην περιοχή ενδιαφέροντος.
  • Μεταβαλλόμενη ακύρωση στην περιοχή μη ενδιαφέροντος ανάλογα με τη συχνότητα.
  • Απαιτούνται 8 κανάλια στον φασματικό διαιρέτη(controller) σε LR setup.
  • Σταθμικές και συχνοτικές διακυμάνσεις και στους δύο άξονες κάλυψης.
  • Απαιτείται αρκετός χώρος ώστε να χωρέσουν τα 4 ηχεία.
  • Δύσκολος συγχρονισμός στην περιοχή του crossover με το κυρίως σύστημα.

LR Gradient

Όπως είναι ευρέως συνηθισμένο η προσέγγιση που θα συναντήσουμε τις περισσότερες φορές είναι το LR. Το LR στήσιμο μπορεί να επωφεληθεί της τεχνικής Gradient και να βοηθήσει την μείωση της στάθμης στη σκηνή χωρίς να ανεβεί το κόστος.

Εικόνα 3

Υπέρ
  • Μικρός Αριθμός ηχείων. 
  • Σταθερή μείωση στην περιοχή της σκηνής.
  • Χρειάζονται μόνο 4 κανάλια στον Φασματικό Διαιρέτη(Controller) σε LR στήΩσιμο.
  • Δεν χρειάζεται support.

Κατά
  • Σταθμικές και συχνοτικές διακυμάνσεις και στους δύο άξονες κάλυψης.
  • Δύσκολος συγχρονισμός με το κυρίως σύστημα.

Υπερυψωμένο Inverse Stack

Η τεχνική Gradient είναι αυτή που εφαρμόζεται στην συστιχοία Inverse stack. Επειδή το θέατρο έχει γύρω στα 8 μέτρα ύψος, σε αυτή τη προσέγγιση επιλέγουμε να κρεμάσουμε την συστοιχία μαζί με το υπόλοιπο array σε LR setup ώστε να μπορέσουμε να έχουμε “καθαρή” την περιοχή της σκηνής και να κατευθύνουμε τις χαμηλές συσχνότητες μακρυά μέχρι τις τελευταίες θέσεις του θεάτρου. Από την είκονα βλέπουμε πως κάποια από τα sub είναι στραμμένα στην περιοχή του θεάτρου και κάποια προς την σκηνή. Με αυτό το τρόπο καταφέρνουμε να δημιουργήσουμε τις κατάλληλες φασικές διαφορές ώστε να έχουμε το συγκεκριμένο αποτέλεσμα.
Όπως φαίνεται και στην παρακάτω εικόνα υπάρχει ομοιογενής κάλυψη του θεάτρου στον κάθετο άξονα με την διαφορά στάθμης στην περιοχή κάλυψης να κυμαίνεται στα ±3db και μόνο οι τελευταίες θέσεις στο τέρμα του θεάτρου αλλά και οι πολύ κοντινές στη σκηνή, να είναι μέσα στο κατώτατο όριο των -6db.

Εικόνα 4
Η σταθμική διαφορά στη περιοχή της σκηνής κυμαίνεται περίπου στα 10 db πιό κάτω από την περιοχή ενδιαφέροντος, ανάλογα την συχνοτική περιοχή που κοιτάμε. Ας δούμε όμως τα υπερ και τα κατά αυτής της επιλογής κάλυψης και συστοιχίας.

Υπέρ
  • Δημιουργία γραμμής ελάχιστης σταθμικής διακύμανσης στον κάθετο άξονα κάλυψης. χωρίς συχνοτικές διακυμάνσεις.
  • Σταθμική μείωση στην περιοχή της σκηνής. 
  • Εύκολος συγχρονισμός στην περιοχή του crossover με το κυρίως array
  • Απαιτούνται μόνο τέσσερα κανάλια στον φασματικό διαιρέτη(controller) σε LR setup.
Κατά
  • Μεγάλος αριθμός ηχείων το οποίο ανεβάζει το κόστος. Χρειάζονται σύνολο 18 ηχεία για να καλυφθούν επαρκώς το L και R της σκηνής σε τέτοιου μεγέθους θέατρο. 
  • Comb Filtering στον οριζόντιο άξονα κάλυψης με αρκετές συχνοτικές διακυμάνσεις. 
  • Η συστοιχία αυτή χρειάζεται να κρεμαστεί πολύ ψηλά ώστε να καλύψει μέχρι το τέρμα του θεάτρου. Αυτό προυποθέτει μεγάλο support σκηνής. 
  • Ελλιπής κάλυψη στην περιοχή ακριβώς μπροστά από τη σκηνή

Ενώ στην προηγούμενη εικόνα φαίνεται πως έχουμε σημαντική διαφορά στη σταθμική σχέση σκηνής/θεάτρου κοιτώντας απλά και μόνο τη διαφορά των χρωμάτων, όταν παρατηρήσουμε την συχνοτική απόκριση εμπρός και πίσω της συστοιχίας θα δούμε πως στην προσέγγιση αυτή υπάρχει αποτέλεσμα μόνο για συγκεκριμένη συχνοτική περιοχή. Στην παρακάτω εικόνα με το μπλε ίχνος απεικονίζεται η σταθμική απόκριση στην περιοχή της σκηνής και με το κόκκινο η σταθμική απόκριση στην περιοχή κάλυψης.

Εικόνα 5

Η σταθμική μείωση υπάρχει αλλά μόνο γύρω απο τα 70Hz. Είναι ξεκάθαρο πως ο συγκεκριμένος σχεδιασμός χρήζει βελτίωσης, πάντα φυσικά με το αντίστοιχο κόστος

Για να βελτιώσουμε την προσέγγιση αυτή θα χρησιμοποιήσουμε δύο συστοιχίες ηχείων σε διάταξη Gradient, κρεμασμένες μαζί με το κυρίως array(δεν φαίνεται στην εικόνα), και θα ενισχύσουμε το κενό μπροστά από τη σκηνή με ένα μικρό Gradient array συγχρονιμένο με το κυρίως Sub array.

Εικόνα 6
Στην πίσω συστοιχία έχουμε χρησιμοποιήσει ένα επιπλέον ηχείο ώστε να έχουμε πλεονέκτημα στην ακύρωση. Παρατηρώντας την παρακάτω εικόνα βλέπουμε πως έχουμε καταφέρει να βελτιώσουμε την ακύρωση στην περιοχή της σκηνής, να καλύψουμε επαρκώς την περιοχή μπροστά από τη σκηνή αλλά και να έχουμε τη δημιουργία γραμμής ελάχιστης σταθμικής διακύμανσης σε όλο το θέατρο.

Εικόνα 7

Καρδιοειδή συστοιχία σε σειρά

Στην επόμενη προσέγγιση θα τοποθετήσουμε την συστοιχία κάτω και μπροστά από τη σκηνή. Στην εικόνα βλέπουμε πως τα ηχεία είναι τοποθετημένα με σχετικά μικρές αποστάσεις μεταξύ τους. Ανάλογα με την συχνότητα που έχει επιλεχθεί το crossover θα πρέπει να επιλέξουμε και τις αποστάσεις μεταξύ των πολλαπλών Gradient Sub Arrays
Φυσικά η απόσταση μεταξύ των ηχείων έχει να κάνει και με το μέγεθος του κάθε ηχείου το οποίο πολλές φορές μπορεί να παίξει περιοριστικό ρόλο στα επιθυμητά διάκενα.
Θα χωρίσουμε αυτή την προσέγγιση σε 5 στάδια. 
Αρχικά, όπως δείχνει και η παρκάτω εικόνα, τοποθετούμε τα πολλαπλά gradient arrays και παρατηρούμε την κάλυψη αλλά και τη σταθμική διαφορά μπροστά και πίσω από την συστοιχία.

Εικόνα 8
Είναι ξεκάθρο πως ενώ έχουμε πετύχει μέχρι και 18db σταθμική διαφορά μεταξύ σκηνής και θεάτρου δεν έχουμε την επαρκή και ομοιόμορφη κάλυψη στο θέατρο. 
Εάν εφαρμόσουμε χρονοκαθυστέρηση από το κεντρικό sub array προς τα έξω θα μπορέσουμε να ανοίξουμε ακόμη περισσότερο το τόξο κάλυψης και να έχουμε μεγάλη βελτίωση.

Εικόνα 9
Παρτηρώντας τις μετρήσεις στην παραπάνω εικόνα βλέπουμε πως έχει βελτιωθεί η κάλυψη στο θέατρο ενώ παράλληλα έχει διατηρηθεί η επιθυμητή σταθμική διαφορά μεταξύ της σκηνής και του θεάτρου.

Στο τρίτο στάδιο θα δοκιμάσουμε να εφαρμόσουμε σταθμική(db) μείωση από το κέντρο προς τα έξω σε συνδυασμό με την χρονοκαθυστέρηση ώστε να μπορέσουμε να ανοίξουμε ακόμη περισσότερο τη γωνία κάλυψης. Στην παρκάτω εικόνα φαίνεται πως ενώ έχουμε παρόμοια κάλυψη στην περιοχή του θεάτρου με μικρή σταθμική μείωση, η περιοχή της σκηνής έχει λίγο καλύτερη απομόνωση. Λογικό αφου έχουμε μειώσει την ένταση των ηχείων απο το κέντρο προς τις άκρες.  Εδώ πρέπει να δούμε τι είναι αυτό που έχει μεγαλύτερη προτεραιότητα με βάσει το σχεδιασμό. Θέλουμε 100% της στάθμης στην περιοχή του θεάτρου ή δεν μας ενοχλεί να χάσουμε λίγο από την σταθμική άθροιση ώστε να πετύχουμε καλύτερη απομόνωση στην σκηνή;

Εικόνα 10
Στο τέταρτο στάδιο θα δώσουμε κλίση προς τα έξω ενώ παράλληλα θα διατηρήσουμε την χρονοκαθυστέρηση και την σταθμική μείωση όπως εφαρμόστηκε στα προηγούμενα παραδείγματα.

Εικόνα 11
Στην τελευταία εικόνα βλέπουμε αισθητή βελτίωση στην κάλυψη του θεάτρου σε σχέση με πριν ενώ έχουμε διατηρήσει αν όχι βελτιώσει την επιθυμητή διαφορά στάθμης μεταξύ σκηνής και θεάτρου.

Θα μπορούσαμε να βελτιώσουμε ακόμη περισσότερο την καλυπτότητα εάν χρησιμοποιούσαμε περισσότερα ηχεία αλλά και εάν δημιουργούσαμε μία πιό σωστή καμπύλη στην τοποθέτηση των sub που να ταιριάζει περισσότερο στο σχήμα του θεάτρου. Φυσικά κάτι τέτοιο θα σήμαινε τοποθέτηση επιπλέον ηχείων και περισσότερο χώρο μπροστά από τη σκηνή. 

Στην τελευταία προσομοίωση έχουμε δοκιμάσει αυτό ακριβώς και είναι ξεκάθαρο πως έχει γίνει ολική ηχητική κάλυψη του θεάτρου ενώ παράλληλα διατηρούμε την επιθυμητή σταθμική διαφορά μεταξύ της σκηνής και του θεάτρου. Φυσικά αυτό έχει ως αποτέλεσμα την μερική άθροιση των διαφορετικών ηχείων και επομένως λιγότερη συνολική στάθμη στην περιοχή του θεάτρου αλλά και μικρότερη σταθμική διαφορά μεταξύ του εμπρός και του πίσω μέρους τη συστοιχίας σε σχέση με τις προηγούμενες προσεγγίσεις.

Εικόνα 11
Υπέρ
  • Ομοιόμορφη κάλυψη και στους δύο άξονες.
  • Μεγάλη και σταθερή σταθμική μείωση στην περιοχή της σκηνής σε όλο το συχνοτικό. φάσμα των χαμηλών ανάλογα πάντα με την προσέγγιση.
  • Δεν χρειάζεται support.
Κατά
  • Μεγάλος αριθμός ηχείων.
  • Πολλά κανάλια στον φασματικό διαιρέτη(Controller).
  • Δύσκολη επιλογή συγχρονισμού με το κυρίως array.
  • Απαιτείται μεγάλος χώρος μπροστά από τη σκηνή.
  • Μεγάλη σταθμική διαφορά κοντά/μακρυά από τη σκηνή.
  • Η εφαρμογή σταθμικής μείωσης ενδέχεται να δημιουργήσει πρόβληματα.

Επίλογος

Σε όλα τα παραπάνω παραδείγματα καταφέραμε να δείξουμε πως εφόσον έχουμε κατανοήσει τον τρόπο λειτουργίας των δύο τεχνικών, μπορούμε πολύ εύκολα να τις εφαρμόσουμε με όποιο τρόπο πιστεύουμε πως ταιριάζει στον χώρο που καλύπτουμε χωρίς να είμασττε απόλυτα δεσμευμένοι από το εκάστοτε preset του κάθε κατασκευαστή. Οι προσεγγίσεις και οι συνδυασμοί είναι πάρα πολλοί και αυτό που έχουμε να κάνουμε είναι να σταθμίσουμε τα υπέρ και τα κατά που μας δίνει η κάθε επιλογή. Σϊγουρα σε πραγματικές συνθήκες κάτι τέτοιο θα χρειαστεί αρκετή δουλειά, γνώση των μηχανημάτων που θα χρησιμοποιηθούν και σωστές μετρήσεις σε διαφορετικά σημεία του θεάτρου ώστε να είμαστε σίγουροι πως έχουμε επιτυχιμένο σχεδιασμό και κάλυψη.
Σε κάθε περίπτωση πρέπει να γίνει η σωστή και επαρκής μέτρηση του συστήματος και στους δύο άξονες κάλυψης. Η απόφαση του πώς και πού θα συγχρονιστεί το sub array με το κυρίως array είναι σημαντική έτσι ώστε να επωφεληθούμε του εκάστοτε σχεδιασμού στο μεγαλύτερο μέρος του χώρου που καλύπτουμε. Τέλος θα πρέπει να σημειωθεί ότι η εφαρμογή σταθμικής μείωσης που εφαρμόστηκε στο τελευταίο παράδειγμα πολλές φορές μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα παρά να βοηθήσει στην καλύτερη κάλυψη. Στο συγκεκριμένο άρθρο χρησιμοποιήθηκε ως "υπερβολή" ώστε να επισημάνθούν όλα τα διαθέσιμα εργαλεία στην εφαρμογή των διαφορετικών sub arrays